Në një hap të rëndësishëm drejt përafrimit me standardet e Bashkimit Evropian, Presidenti i Republikës, Bajram Begaj, ka dekretuar Ligjin “Për lirinë e vendosjes dhe ofrimit të shërbimeve në Republikën e Shqipërisë”.
Ky legjislacion i ri shënon një reformë të thellë në mënyrën se si bizneset vendase dhe të huaja do të operojnë në tregun shqiptar, duke synuar eliminimin e burokracive dhe krijimin e një mjedisi konkurrues të hapur.
Ligji, i cili transpozon plotësisht Direktivën Evropiane të Shërbimeve (2006/123/KE), synon të lehtësojë qarkullimin e lirë të shërbimeve, një nga katër liritë themelore të BE-së.
“Ky ligj përcakton dispozitat e përgjithshme që lehtësojnë ushtrimin e lirisë së vendosjes nga ofruesit e shërbimeve dhe lirinë e ofrimit të shërbimeve ndërkufitare, duke siguruar një cilësi të lartë të shërbimeve,” përcaktohet në nenin 1 të ligjit të ri.
Fund i barrierave dhe skemave arbitrare të autorizimit
Një nga shtyllat kryesore të këtij ligji është kufizimi i skemave të autorizimit dhe licencimeve të panevojshme që shpesh kanë shërbyer si pengesë për sipërmarrjen e lirë. Sipas ligjit të ri, shteti nuk mund t’i kërkojë më një ofruesi shërbimi të pajiset me autorizime të dyfishta, nëse ai tashmë i ka përmbushur kushte të ngjashme në një shtet tjetër anëtar të BE-së.
Gjithashtu, ndalohen rreptësisht kriteret diskriminuese.
“E drejta për të ushtruar një veprimtari shërbimi nuk mund të kushtëzohet në asnjë rast nga zbatimi i kritereve diskriminuese, që lidhen në mënyrë të drejtpërdrejtë ose të tërthortë me shtetësinë apo me vendndodhjen e selisë,” sanksionon dokumenti, duke i dhënë fund detyrimit që administratorët apo aksionarët e një kompanie të jenë domosdoshmërisht shtetas shqiptarë apo të kenë vendbanim në Shqipëri.
“e-Albania” kthehet në Pikën e Vetme të Kontaktit
Për të thjeshtuar në maksimum burokracinë, ligji parashikon digjitalizimin total të procedurave përmes portalit qeveritar.
Sipas nenit 15, portali e-Albania do të shërbejë si Pika e Vetme e Kontaktit (PVK). Përmes këtij portali, ofruesit e shërbimeve do të kenë mundësi të përfundojnë të gjitha procedurat dhe formalitetet për fillimin e veprimtarisë së tyre. Më tej, ligji garanton se “të gjitha procedurat dhe formalitetet që lidhen me aksesin në një veprimtari shërbimi apo ushtrimin e saj kryhen lehtësisht, në distancë dhe në mënyrë elektronike.”
Mbrojtje e shtuar për konsumatorët
Përtej lehtësirave për biznesin, legjislacioni i ri vendos standarde të forta për mbrojtjen e konsumatorit dhe cilësinë e shërbimeve, duke ndaluar diskriminimin e tyre bazuar në kombësi apo vendbanim.
“Autoritetet kompetente garantojnë që përfituesit e shërbimeve të mos i nënshtrohen asnjë kërkese apo mase që krijon diskriminim të drejtpërdrejtë ose të tërthortë, të bazuar në shtetësi ose në vendbanim,” thekson neni 19 i ligjit.
Kjo do të thotë se ofruesit nuk mund t’u ofrojnë çmime ose kushte më pak të favorshme klientëve vetëm sepse ata vijnë nga një qytet apo shtet tjetër, përveç rasteve kur ka një kosto shtesë të justifikuar dhe objektive, siç mund të jenë shpenzimet e transportit.
Zbatimi i shkallëzuar drejt anëtarësimit në BE
Ligji parashikon gjithashtu ngritjen e një rrjeti të gjerë të bashkëpunimit administrativ (sistemi IMI) me shtetet anëtare të BE-së për të shkëmbyer informacion mbi bizneset, duke parandaluar mashtrimet dhe duke mbrojtur shëndetin publik.
Megjithatë, hartuesit kanë parashikuar një zbatim të kujdesshëm në faza. Ndërkohë që pjesa më e madhe e thjeshtimeve burokratike dhe rregullave të brendshme hyn në fuqi 15 ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare, dispozitat specifike që rregullojnë mbikëqyrjen e përbashkët me vendet e BE-së dhe lirinë e plotë të shërbimeve ndërkufitare pa asnjë regjistrim (Neni 41), do të aktivizohen automatikisht në datën e anëtarësimit të Republikës së Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
